Breaking News

આ છે શિવલિંગ પર બનેલ 3 સફેદ લીટીઓનો મતલબ,જાણો એક જ ક્લિક માં….

નમસ્કાર મિત્રો આજના આ લેખમા તમારુ સ્વાગત છે અને આજ્ના આ લેખમા આજે આપણે વાત કરીશુ ભગવાન શિવના શિવલિંગ ઉપર દોરવામા આવતા ત્રણ લાઇનો વિશે મિત્રો તમને જણાવી દઇએ કે પૌરાણિક કથા અનુસાર, આ બ્રહ્માંડની રચના પહેલાં, પૃથ્વી એક અનંત શક્તિ હતી અને ભગવાન વિષ્ણુનો જન્મ સૃષ્ટિ ની રચના પહેલા થયો હતો અને ભગવાન બ્રહ્મા નો જન્મ ભગવાન વિષ્ણુની નાભિથી થયો હતો.

અને પૃથ્વીના જન્મ્યા પછી આ બંનેમા ઘણા વર્ષોથી યુદ્ધ થતા રહ્યા અને આ બંને એકબીજાને વધુ શક્તિશાળી માનતા રહ્યા.ત્યારે જ આકાશમાં એક ચમકતો પથ્થર દેખાયો અને આકાશમાં એક અવાજ આવ્યો કે જેમને આ પથ્થરનો અંત મળે છે તે વધુ શક્તિશાળી માનવામાં આવશે અને તે પથ્થર શિવલિંગ હતો.

મિત્રો તમને જણાવી દઇએ કે આ પથ્થરનો અંત શોધવા માટે ભગવાન વિષ્ણુ નીચે તરફ ગયા અને ભગવાન બ્રહ્મા ઉપર તરફ ગયા અને હજારો વર્ષોથી બંનેને આ પથ્થરનો અંત સોધી રહ્યા હતા પરંતુ કોઈને અંત મળ્યો નહી ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ હાથ જોડીને કહ્યું કે ભગવાન, તમે વધારે શક્તિશાળી છો અને આ પથ્થરનો કોઈ અંત મળ્યો નથી.

અને ત્યારે બ્રહ્માને પણ આ પથ્થરનો અંત મળ્યો ન હતો પણ બ્રહ્માએ વિચાર્યું કે જો તે કહેશે કે તેનો અંત પણ નથી મળ્યો તો વિષ્ણુ વધુ શક્તિશાળી ગણાશે અને તેથી બ્રહ્માએ કહ્યું કે તેમને આ પથ્થરનો અંત મળી ગયો છે અને તે જ સમયે આકાશવાણી થઈ હું શિવલિંગ છું, અને મારો અંત નથી, કોઈ શરૂઆત નથી અને ત્યારે ભગવાન શિવ તે શિવલિંગમાંથી પ્રગટ થાય છે.

તેમજ ભગવાન વિષ્ણુને સત્ય કહેવા માટે એક આશીર્વાદ મળે છે જ્યારે ભગવાન બ્રહ્માને ખોટુ બોલવા માટે શ્રાપ મળે છે કે તેમની કોઈ પૂજા કરશે નહી પરંતુ બાદમાં બ્રહ્માને પોતાને શ્રાપથી મુક્ત કર્યો હતા જ્યારે બ્રહ્મા બ્રહ્માંડના સર્જક, વિષ્ણુને વિશ્વના રક્ષક કહેવામાં આવે છે. શિવલિંગનો જન્મ બ્રહ્માંડમાં સંતુલન બનાવવા માટે થયો હતો.

મિત્રો તમને જણાવી દઇએ કે શિવલિંગનો જન્મ પૃથ્વી પર બ્રહ્મા અને વિષ્ણુના યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે થયો હતો તેમજ હિન્દુ ધર્મમાં શિવલિંગ માન્યતાઓમાં સમગ્ર બ્રહ્માંડનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. શિવલિંગ વિશે એવું કહેવામાં આવે છે કે તેનો કોઈ રંગ નથી તે કોઈપણ રંગ સાથે સંપર્ક કરે છે અને તે જ રંગ બની જાય છે.

હિંદુ ધર્મમાં મૂર્તિપૂજાને વિશેષ મહત્વ છે. તમે જોયું જ હશે કે ભગવાન શિવના શિવલિંગ પર ત્રણ લાઇનો હોય છે જે ભાગ્યે જ કોઈને ખબર હશે, ઘણીવાર તમે ઋષિ-સંત પંડિતોના કપાળ પર આ રેખા જોઇ હશે અને આ રાખની બનેલી આ લાઇનોને ત્રિપુંડ કહેવામાં આવે છે અને ભસ્માની જેમ, આ રેખાઓ શિવ અને અન્ય 27 દેવ સાથે સંકળાયેલી છે અને આ ત્રિપુરી હાથની ત્રણ લીટીઓ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.

મિત્રો તમને જણાવી દઇએ કે શિવલિંગ ઉપર દેખાઇ આવતી આ ત્રણેય લાઇનમાં પ્રત્યેક 9 દેવ હોય છે તે કપાળ, કાન, આંખો, કોણી, કાંડા, હૃદય, વગેરે પર લાગુ પડે છે અને કપાળમાં શિવ, વાળમાં ચંદ્ર, કાનમાં રુદ્ર અને મોંમાં બ્રહ્મા-ગણેશ અને બંને હાથમાં વિષ્ણુ-લક્ષ્મી, હૃદયમાં શંભુ, નાભિમાં પ્રજાપતિ, ઉરુ, નાગકન્યા બંનેમાં સાપ, પગમાં સાગર અને પગ વિશાળ બધા દેવતાઓ તીર્થ દેવના રૂપમાં માનવીના શરીરમાં રહે છે.

પ્રાચિન શહેર મેસોપોટેમિયા અને બેબીલોનમાં પણ શિવલિંગની પૂજા કરવાના સબૂત મળ્યા છે. આ સિવાય મોહે-જો-દડો અને હડપ્પાની વિકસિત સંસ્કૃતિમાં પણ શિવલિંગની પૂજા કરવાના પુરાતત્વિક અવશેષો મળ્યા છે સભ્યતાના આરંભમાં લોકોનું જીવન પશુઓ અને પ્રકૃતિ પર નિર્ભર હતું, જેથી તે પશુઓના સંરક્ષક દેવતાના રૂપે પશુપતિની પૂજા કરતા હતા. સૈંઘવ સભ્યતાથી પ્રાપ્ત એક સીલ પર ત્રણ મોંઢાવાળા એક પુરૂષને દેખાડવામાં આવ્યા છે, જેમની આસપાસ કેટલાએ પશુ છે આને ભગવાન શિવનું પશુપતિનાથ રૂપ માનવામાં આવે છે.

આ લાઇનો ઘણીવાર રૂષિ-સંત પંડિતોના કપાળ પર જોવા મળે છે, રાખમાંથી બનેલી આ રેખાઓને ત્રિપુંડ કહેવામાં આવે છે.જો કોઈ પંડિત અથવા મોટો સાધુ, સંત, કપાળ પર ભસ્મ લગાવે છે અથવા ત્રણ સફેદ રંગની રેખાઓ કરે છે, તો તેને ત્રિપુંડ કહેવામાં આવે છે.ભસ્માની બનેલી આ રેખાઓ શિવ અને અન્ય 27 દેવ સાથે સંકળાયેલી છે, આ ત્રિપુડ હાથની ત્રણ રેખાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. ત્રણેય લાઇનમાં પ્રત્યેક 9 દેવતાઓ વાસ કરે છે.

તે કપાળ, કાન, આંખો, કોણી, કાંડા, હૃદય, વગેરે પર લગાડે છે.એવું માનવામાં આવે છે કે માથામાં શિવ, વાળમાં ચંદ્ર, કાનમાં રુદ્ર અને મોંમાં બ્રહ્મા-ગણેશ અને બંને હાથમાં વિષ્ણુ-લક્ષ્મી, નાભિમાં શંભુ, નાભિમાં પ્રજાપતિ, બંને યુરસમાં સાપ, નાગકન્યા, ઘૂંટણમાં રૂષિ છોકરીઓ સમુદ્રમાં અને વિશાળ આશ્રમમાં બધા દેવતાઓ તીર્થ દેવતા તરીકે માનવ શરીરમાં વાસ કરે છે ભગવાન શિવનાં મંદિરને શિવાલય અથવા શિવમંદિર કહેવામા આવે છે.

બીજી એક એ પણ ખાસિયત છે કે અન્ય દેવી દેવતાઓનું સ્થાપન મંદિરોમાં મૂર્તિ સ્વરૂપે થાય છે પરંતુ અજન્મા એવા ભગવાન શિવનું સ્થાપન લિંગ સ્વરૂપે થાય છે. ભગવાન શિવ તો એવા દેવ છે કે જેમણે હંમેશા માણસો ની વસ્તીથી અલગ અને એકાંત જગ્યા વધારે પસંદ કરી છે. તેવીજ રીતે તેમના શિવાલયો પણ જંગલ અથવા તો ગામથી થોડા દુર જોવા મળે છે મહાદેવનાં શણગાર તથા પૂજનવિધીમાં પણ જંગલની કુદરતી વસ્તુઓનો જ ઉપયોગ જોવા મળે છે. જેમાં વનનાં ફુલો ધતુરો,બીલીપત્ર,રૂદ્રાક્ષ શણગાર તરીકે, શરીર ઉપર ભસ્મનું લેપન, વાહનમાં પોઠીયો, વગાડવામાં ડમરૂં, શરીરે જટાજુટ સર્પોની માળા અને પોશાકમાં હાથી કે વાઘનું ચામડું હોય છે.

મિત્રો પૂજનવિધીમાં પાણીનો લોટો અને થોડા બીલીપત્રનાં પાન શિવને આમ તો મંદિરની પણ જરૂર નથી, પથ્થરનાં ઓટલે, ઝાડની નીચે, ડુંગરની ટોચે પણ આ ભોળિયોનાથ બીરાજી જાય છે સ્વયંભૂ ગણાતા બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશમાં શંકરને સદાશિવ કહેવાય છે શિવનું મંદિર શાસ્ત્રોકત દ્રષ્ટિએ જીવનમાં માનવદેહ અને મનનું પ્રતીક અને ભાવના બની રહે છે. સર્વનું કલ્યાણ કરનારા શિવનાં શિવાલય માં વાસ્તુશાસ્ત્ર શિલ્પકલાવિધાન માં તેમજ માનવજીવન માટે આશિષ ગણાતી અષ્ટાંગયોગ  કલ્પના સાકાર થાય છે.

મિત્રો ગુજરાતનાં પ્રદેશોમાં થતા શિવાલયની રચના (બાંધકામ) નીચે મુજબ હોય છે શિવાલયની રચના બે ભાગમાં હોય છે જેમાં આગળનો ભાગ મંદિર અને અંદરનો ભાગ ગર્ભગૃહ (ગર્ભાગાર-ગભારો) કહેવાય છે જેમાં મનુષ્યના જન્મથી અંત સુધીના સંસ્કાર તેમાં પ્રગટ થાય છે શિવાલયમાં આગળનાં ભાગમાં કાલ ભૈરવનું સ્થાપન કરવામાં આવે છે. જે યમનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. દેહ સાથે જોડાયેલી મૂત્યુની વાત જન્મતા જ જાણી લેવી જોઈએ.

જે જોયું તે જાય એ ચરિતાર્થ કરવા માટે શરૂઆતમાં જ કાલ ભૈરવની મૂર્તિ હોય છે. તે મૃત્યુના પ્રતીક રૂપે છે.શિવાલયમાં પ્રથમ ભાગ એવા મંદિરમાં પ્રવેશતા પોઠીયાનું સ્થાપન થાય છે. જે પરિશ્રમ અને ભારવહનનાં પ્રતીક તરીકે ઓળખાય છે. તેના સ્થાપન દ્વારા એવુ સમજાવાય છે કે જીવનમાં પોતાના ફાળે આવેલ કોઈ પણ કામ લાલચ કે લાલસા વગર કરવુ જોઈએ શિવાલયમાં પોઠીયા પછી કાચબાનું સ્થાપન કરવામાં આવે છે.

મિત્રો કાચબો પોતાની બધી જ બહારની ઈન્દ્રિયોને સંકોરી, પોતાની જાતમાં સમાવી શકે છે. મનુષ્ય માટે પણ બહારની ઈન્દ્રિયો ( આંખ, કાન, જીભ, હાથ અને પગ ) ઉપર કાબુ અને સંયમ આવશ્યક છે. પોતાની જાત સંકોરી ચાલવાની વાત સમાજમાં પ્રચલિત છે. જે કાચબાનાં સ્થાપન દ્વારા પ્રમાણિત થાય છે શિવાલયમાં કાચબાની ડાબીબાજુએ ઉતર દિશા બાજુ મુખે ગણેશનું સ્થાપન કરવામાં આવે છે. ગણેશ વિધ્નોનાં હરનાર કહેવાય છે.

મિત્રો ગણ-પતિમાં બીજાની નાનામાં નાની વાત સાંભળીને પેટમાં રાખવાની ટેવ, પરિસ્થિતિનો ક્યાસ કાઢતા અને ઝીણી નજરે નીરખવાની ટેવ છે જે દરેક મનુષ્યમાં હોવી જોઈએ એ રીતે ગણેશનાં  કાન મોટા, આંખ નાની, પેટ મોટું રખાયા છે. તે ઉપરાંત ગણેશ પ્રજ્ઞા-બુધ્ધિના દેવ ગણાય છે. મનુષ્ય માટે બુધ્ધિ જીવન જીવવાની આવડતમાં આવશ્યક વસ્તુ છે શિવાલયમાં ગણેશની બરોબર સામેની બાજુ એટલેકે દક્ષિણ દિશા બાજુ મુખે હનુમાનજી નું સ્થાપન કરવામાં આવે છે.

મિત્રો હનુમાન બ્રહ્મચર્ય-શકિત અને સેવાનાં ઉદાહરણ રૂપે છે જે મનુષ્યને જીવન જીવવામાં એક આદર્શરૂપ નિવડે છે.શિવાલયનાં બીજાભાગમાં ગર્ભદ્વારનાં ઉંબરે વાઘનાં શિલ્પોનું સ્થાપન કરવામાં આવે છે. ગર્ભદ્વારનાં ઉંબરાની બન્ને બાજુ વાઘના શિલ્પો કંડારેલા હોય છે. વાઘ ચોકસાઈ અને ધારણાવાળું પ્રાણી છે જેનું નિશાન ઘણું ચોક્કસ હોય છે જે ભાગ્યેજ ખાલી જાય છે મનુષ્યએ પણ પોતાના જીવનનાં ચોક્કસ ધ્યેયો ચોકસાઈ થી પાર પાડવા જોઈએ.

About bhai bhai

Check Also

મંગળ દેવનું છે અહીં મંદિર,જુઓ અંદરની તસવીરો…..

મિત્રો આજના અમારા આ લેખમાં હું તમારું હાર્દિક સ્વાગત કરું છું મિત્રો તમને જણાવી દઈએ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *